centrum medyczne Wrocław

Zapalenie osierdzia – co to, przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie osierdzia to poważne schorzenie, które obejmuje stan zapalny otaczającego serce worka osierdziowego. Chociaż infekcje wirusowe, takie jak grypa, należą do najczęstszych przyczyn tej choroby, istnieje wiele innych czynników, które mogą wywołać zapalenie osierdzia. Lekceważenie objawów może prowadzić do groźnych powikłań takich jak wystąpienie tamponady serca i tym samym, konieczności podjęcia leczenia w szpitalu.
zapalenie-osierdza

Czym jest zapalenie osierdzia sercowego?

Zapalenie osierdzia, znane również jako perikarditis, to stan zapalny osierdzia, czyli błony otaczającej mięsień sercowy. Pomiędzy wewnętrzną i zewnętrzną warstwą osierdzia istnieje ciasna przestrzeń zwana jamą osierdzia, która zawiera niewielką ilość płynu. Płyn osierdziowy w niewielkich ilościach jest fizjologicznym składnikiem worka osierdziowego, pełniąc funkcję amortyzatora i ułatwiając ruchy serca. Na skutek stanu zapalnego w jamie, płynu osierdziowego przybywa, a jego nadmiar, nazywany wysiękiem osierdziowym utrudnia pracę serca i może prowadzić do nagłego wzrostu ciśnienia, przez co mięsień sercowy nie jest w stanie funkcjonować prawidłowo.

Zazwyczaj zapalenie nie ogranicza się wyłącznie do osierdzia. Często proces zapalny rozprzestrzenia się na inne warstwy serca, co może prowadzić do zapalenia mięśnia sercowego (miokardium) lub wsierdzia. Ponadto, stan zapalny może się także rozszerzać na inne części organizmu.

Przyczyny zapalenia osierdzia

Zapalenie osierdzia sercowego można podzielić na różne rodzaje, w zależności od czynnika, który je wywołał:

  • Infekcje – najczęstszą przyczyną zapalenia osierdzia są infekcje wirusowe, takie jak adenowirusy, Coxsackievirus, a także bakterie (np. gronkowiec złocisty, paciorkowiec β-hemolizujący), grzyby lub pasożyty;
  • Choroby autoimmunologiczne – reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń układowy, choroba Kawasaki;
  • Choroby zapalne tkanki łącznej – zespół Sjögrena, sarkoidoza;
  • Uczulenia – na leki (np. penicylina), po szczepieniach;
  • Urazy klatki piersiowej – poważny uraz klatki piersiowej może spowodować zapalenie osierdzia;
  • Nowotwory – zapalenie może być wywołane przez przerzut nowotworowy do osierdzia serca.

Niekiedy zdarza się, że przyczyna choroby jest niemożliwa do zidentyfikowania – wtedy określa się ją jako idiopatyczne zapalenie osierdzia.

Objawy zapalenia osierdzia

Najbardziej charakterystycznym objawem zapalenia osierdzia jest ból w klatce piersiowej, który może być ostry i nasilać się przy głębokim oddychaniu, połykaniu czy zmianie pozycji ciała. Ból często opisywany jest jako uciskający lub przeszywający i może promieniować do ramienia, pleców lub szyi.

Inne objawy mogą obejmować:

  • Gorączkę i uczucie ogólnego rozbicia,
  • Tachykardię, czyli przyspieszony rytm serca,
  • Duszności, zwłaszcza w pozycji leżącej,
  • Suchy kaszel oraz uczucie zmęczenia,
  • W niektórych przypadkach mogą również wystąpić objawy przypominające grypę, takie jak bóle mięśni, zmęczenie i złe samopoczucie.

Rozpoznanie objawów zapalenia jest kluczowe dla wczesnego wykrycia choroby i skutecznego leczenia.

Zapalenie osierdzia – jak leczyć?

W zależności od przyczyny zapalenia osierdzia oraz stanu pacjenta, istnieje kilka sposobów leczenia tego schorzenia. W leczeniu nieswoistym, poprawę widać już zazwyczaj po podaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych, np. ibuprofenu lub po zastosowaniu kwasu acetylosalicylowego. Jeśli przyczyną zapalenia okaże się być infekcja bakteryjna, niezbędne będzie zastosowanie antybiotykoterapii. W przypadku gdy standardowe leki nie przynoszą rezultatów, konieczne może być przyjęcie glikokortykosteroidów, które odznaczają się silniejszym działaniem. Ważnym elementem leczenia nieswoistego jest także maksymalne ograniczenie wysiłku fizycznego.

W przypadku znanej etiologii zapalenia osierdzia, korzysta się z leczenia swoistego, tj. skierowanego bezpośrednio w wyeliminowanie przyczyny choroby. Przy nowotworach jest to radio- lub chemioterapia, a przy niewydolności nerek intensywny proces leczenia choroby podstawowej.

W rzadkich przypadkach, kiedy przy zaawansowanym stadium choroby występują powikłania, może być konieczne przeprowadzenie zabiegu perikardiotomii, czyli chirurgicznego usunięcia osierdzia. Operacja ta obarczona jest jednak ryzykiem, gdyż śmiertelność okołooperacyjna wynosi od 6 do 12%.

Rokowanie w zapaleniu osierdzia

Rokowanie w przypadku zapalenia osierdzia zazwyczaj jest dobre, szczególnie gdy choroba jest szybko zdiagnozowana i odpowiednio leczona. Gdy zapalenie wywołane jest infekcją wirusową, rokowania są najkorzystniejsze, choć i tak około 30% pacjentów doświadcza nawrotu choroby. W przypadku zapalenia osierdzia o podłożu nowotworowym lub gruźliczym, rokowanie nie jest niestety optymistyczne. Dodatkowo po zapaleniu gruźliczym, w osierdziu mogą tworzyć się groźne powikłania, takie jak zaciskowe zapalenie osierdzia, które często wymaga interwencji kardiochirurga.

Regularne wizyty kontrolne i ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarskich są kluczowe dla zapewnienia najlepszego możliwego rokowania.

Bibliografia:

https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/kardiologia/zapalenie-osierdzia-przyczyny-objawy-i-leczenie-aa-8cej-Jwq9-VNBR.html

https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-narzadow-wewnetrznych,zapalenie-osierdzia,artykul,1581064.html

https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/choroby/161114,zaciskajace-zapalenie-osierdzia

Umów wizytę w Sports Medic Wrocław:

ul. Dokerska 2A
Wrocław

ul. Swojczycka 69
Wrocław

sports-medic_logo_RGB

Najmocniej przepraszamy!

Państwa uwagi są dla nas niezwykle istotne.
Dlatego bardzo prosimy o anonimowe podzielenie się opinią co powinniśmy poprawić.

Dr n. med. Paweł Prostak

Dyrektor Medyczny

Kajetan Maćkowiak to właściciel Sports Medic, który posiada wieloletnie doświadczenie w rozwijaniu branży startupowej we Wrocławiu.

Doświadczenie zawodowe pozwala mu na efektywne rozwijanie biznesu oraz zarządzanie działaniami marketingowymi. Były koszykarz i pasjonat sportu, który swoją wiedzę i zdobyte na parkiecie doświadczenie przekuwa w realizowane na bieżąco sukcesy grupy kapitałowej Praise Group. 

Filip Zając

Koordynator Fizjoterapii

Osoba zarządzająca częścią fizjoterapii w Centrum Medycznym Sports Medic. Doświadczenie zawodowe zdobywał w prywatnym gabinecie fizjoterapii oraz w klubie sportowym Gwardia Wrocław z którym współpracuje nadal.

W SportsMedic odpowiedzialny jest za sprawne funkcjonowanie części fizjoterapii co pozwala pacjentom na szybki powrót do sprawności.

Patrycja Marszałek Sports Medic

Patrycja Marszałek

Menedżer placówek Sports Medic

Absolwentka Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu na Wydziale Nauk o Zdrowiu – Kierunek Zdrowie Publiczne. Związana z ochroną zdrowia od 2012 r., swoje doświadczenie zawodowe zdobywała zarówno w prywatnych jak i państwowych placówkach medycznych m.in. Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka we Wrocławiu.

W SportsMedic zajmuje się kompleksowym zarządzaniem rejestracją, przeprowadza rekrutację oraz szkolenie
nowych pracowników, opracowuje i wdraża efektywny model sprawnie i rzetelnie działającej rejestracji.
Ponadto do jej obowiązków należy kompleksowa opieka nad pacjentami kierowanymi na zabiegi operacyjne w
Naszej placówce SportsMedic Clinic oraz ścisła współpraca z personelem medycznym.

Sebastian Młyńczak

Dyrektor placówek Sports Medic

Dyrektor zarządzający Centrum Medycznym SportsMedic Sp. z o.o.. Z zarządzaniem w ochronie zdrowia związany od 2008 roku, doświadczenie zawodowe zdobywał w największych placówkach zdrowotnych na dolnym śląsku, m.in: Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza- Radeckiego, Milickie Centrum Medyczne, Wrocławskie Centrum Zdrowia.

W SportsMedic odpowiedzialny za sprawne funkcjonowanie i budowanie wizerunku placówki oraz wyznaczanie nowych kierunków rozwoju Centrum. Ponadto do jego obowiązków należy pozyskiwanie i rozbudowa struktury kadry oraz budowanie relacji biznesowych i partnerskich w zakresie współpracy z innymi podmiotami.

Kajetan Maćkowiak

Właściciel

Kajetan Maćkowiak to właściciel Sports Medic, który posiada wieloletnie doświadczenie w rozwijaniu branży startupowej we Wrocławiu.

Doświadczenie zawodowe pozwala mu na efektywne rozwijanie biznesu oraz zarządzanie działaniami marketingowymi. Były koszykarz i pasjonat sportu, który swoją wiedzę i zdobyte na parkiecie doświadczenie przekuwa w realizowane na bieżąco sukcesy grupy kapitałowej Praise Group.