centrum medyczne Wrocław

Płyn w osierdziu – czym grozi i jak go leczyć?

Niewielka ilość płynu fizjologicznego w worku osierdziowym, jest zjawiskiem zupełnie naturalnym. Problem pojawia się, gdy jego poziom gwałtownie wzrasta, prowadząc do szeregu niebezpiecznych powikłań, a nawet zagrażając życiu. Przyczynami nadmiernego gromadzenia się płynu mogą być infekcje, choroby serca, choroby autoimmunologiczne czy nawet nowotwór. Jakie metody leczenia są stosowane w przypadku nadmiaru płynu w osierdziu?
plyn-w-osierdziu

Płyn w osierdziu – przyczyny

Osierdzie zbudowane jest z dwóch warstw: zewnętrznej ściennej oraz wewnętrznej trzewnej. Pomiędzy nimi znajduje się przestrzeń osierdziowa, która zawiera niewielką ilość płynu, zwykle poniżej 50 ml. Niekiedy, w wyniku różnych patologii, ilość płynu w osierdziu wzrasta, powodując groźne dolegliwości wymagające szczegółowej diagnostyki.

Za najczęstszą przyczynę zwiększonej ilości płynu w worku osierdziowym odpowiada zapalenie osierdzia sercowego. Może je wywołać infekcja wirusowa lub bakteryjna, gruźlica, choroby tkanek łącznych (np. toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów) lub nowotwory.

Inne przyczyny nadmiaru płynu w osierdziu (wysięku osierdziowego):

  • Choroby autoimmunologiczne – sklerodermia, vasculitis, sarkoidoza, wrzodziejące zapalenie jelita i inne choroby reumatyczne,
  • Choroby metaboliczne – niedoczynność tarczycy, mocznica, zespół nadmiernej stymulacji jajników (OHSS),
  • Infekcyjne – mykoplazmatyczne, grzybicze, pasożytnicze, ropnie okołozastawkowe,
  • Urazy klatki piersiowej – silne uderzenie w klatkę piersiową lub inne urazy jatrogenne,
  • Niewydolność nerek – w zaawansowanych stadiach niewydolności nerek może dojść do gromadzenia się płynu w wielu częściach ciała, w tym w worku osierdziowym,
  • Leki – niektóre leki, takie jak chemioterapia i leki immunosupresyjne.

Zdarza się, że obecność nadmiernej ilości płynu w worku osierdziowym nie prowadzi do wystąpienia żadnych objawów u pacjenta.

Płyn w osierdziu – objawy

Czy zwiększona ilość płynu w osierdziu jest niebezpieczna? W sytuacjach patologicznych, nawet niewielka ilość płynu gromadząca się szybko, bądź duże ilości płynu narastające powoli, mogą prowadzić do zwiększenia ciśnienia w worku osierdziowym. Wysokie ciśnienie wywiera ucisk na komory serca, co zakłóca ich zdolność do prawidłowego napełniania się i funkcjonowania hemodynamicznego. W efekcie, obserwuje się zmniejszenie pojemności minutowej serca, występowanie niskiego ciśnienia tętniczego (hipotonii) oraz przyspieszone tętno (tachykardię). Te zaburzenia mogą być bezpośrednio odpowiedzialne za wystąpienie groźnej dla życia tamponady serca.

Innymi objawami nieprawidłowej ilości płynu osierdziowego (niekiedy ten stan potocznie określany jest jako “woda w sercu”) są duszności, bóle w klatce piersiowej, kaszel, tarcie osierdziowe lub zaburzenia połykania.

Płyn w worku osierdziowym – badania diagnostyczne

Wykrycie nadmiaru płynu w osierdziu wymaga przeprowadzenia szeregu badań diagnostycznych. Lekarz dobiera zestaw badań indywidualnie, biorąc pod uwagę objawy pacjenta, jego historię medyczną oraz inne czynniki.

Postępowanie diagnostyczne u chorych z płynem w worku osierdziowym obejmuje:

  • badanie podmiotowe i przedmiotowe, 
  • badania laboratoryjne (np. morfologia krwi, badanie poziomu białka CRP lub BNP (peptydu natriureticznego typu B),
  • badanie EKG, 
  • badania obrazowe, takie jak rentgen klatki piersiowej
  • badanie echokardiograficzne, a w szczególnych wskazaniach badanie tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego.

Kluczowym badaniem w przypadku patologii płynu osierdziowego jest echokardiografia. Dzięki aparaturze ultrasonograficznej, kardiolog jest w stanie oszacować między innymi  ilość płynu, jego lokalizację, rozpoznać sercowe przyczyny wysięku czy zidentyfikować tamponadę serca.

Płyn w osierdziu – leczenie i rokowanie

Leczenie płynu w osierdziu, zależy przede wszystkim od przyczyny dolegliwości, stopnia zaawansowania i ogólnego stanu zdrowia pacjenta. W przypadku nieznacznej patologii ilości płynu i braku objawów, monitorowanie stanu pacjenta często wystarcza. Gdy przyczyną wysięku są infekcje, stosuje się odpowiednie antybiotyki lub antywirusowe środki terapeutyczne. Gdy płyn wpływa na funkcjonowanie serca, konieczne może być jego usunięcie poprzez perykardiocentezę, która polega na nakłuciu worka osierdziowego w celu odprowadzenia nadmiaru płynu.

Rokowanie w wysięku osierdziowym zależy głównie od jego przyczyny. Leczenie podstawowej choroby często prowadzi do poprawy prognozy, jednak w przypadku ciężkich stanów, takich jak nowotwory czy zakażenia, rokowanie bywa mniej korzystne.

Bibliografia:

https://podyplomie.pl/kardiologia/10079,diagnostyka-plynu-w-osierdziu

Umów wizytę w Sports Medic Wrocław:

ul. Dokerska 2A
Wrocław

ul. Swojczycka 69
Wrocław

sports-medic_logo_RGB

Najmocniej przepraszamy!

Państwa uwagi są dla nas niezwykle istotne.
Dlatego bardzo prosimy o anonimowe podzielenie się opinią co powinniśmy poprawić.

Dr n. med. Paweł Prostak

Dyrektor Medyczny

Kajetan Maćkowiak to właściciel Sports Medic, który posiada wieloletnie doświadczenie w rozwijaniu branży startupowej we Wrocławiu.

Doświadczenie zawodowe pozwala mu na efektywne rozwijanie biznesu oraz zarządzanie działaniami marketingowymi. Były koszykarz i pasjonat sportu, który swoją wiedzę i zdobyte na parkiecie doświadczenie przekuwa w realizowane na bieżąco sukcesy grupy kapitałowej Praise Group. 

Filip Zając

Koordynator Fizjoterapii

Osoba zarządzająca częścią fizjoterapii w Centrum Medycznym Sports Medic. Doświadczenie zawodowe zdobywał w prywatnym gabinecie fizjoterapii oraz w klubie sportowym Gwardia Wrocław z którym współpracuje nadal.

W SportsMedic odpowiedzialny jest za sprawne funkcjonowanie części fizjoterapii co pozwala pacjentom na szybki powrót do sprawności.

Patrycja Marszałek Sports Medic

Patrycja Marszałek

Menedżer placówek Sports Medic

Absolwentka Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu na Wydziale Nauk o Zdrowiu – Kierunek Zdrowie Publiczne. Związana z ochroną zdrowia od 2012 r., swoje doświadczenie zawodowe zdobywała zarówno w prywatnych jak i państwowych placówkach medycznych m.in. Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka we Wrocławiu.

W SportsMedic zajmuje się kompleksowym zarządzaniem rejestracją, przeprowadza rekrutację oraz szkolenie
nowych pracowników, opracowuje i wdraża efektywny model sprawnie i rzetelnie działającej rejestracji.
Ponadto do jej obowiązków należy kompleksowa opieka nad pacjentami kierowanymi na zabiegi operacyjne w
Naszej placówce SportsMedic Clinic oraz ścisła współpraca z personelem medycznym.

Sebastian Młyńczak

Dyrektor placówek Sports Medic

Dyrektor zarządzający Centrum Medycznym SportsMedic Sp. z o.o.. Z zarządzaniem w ochronie zdrowia związany od 2008 roku, doświadczenie zawodowe zdobywał w największych placówkach zdrowotnych na dolnym śląsku, m.in: Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza- Radeckiego, Milickie Centrum Medyczne, Wrocławskie Centrum Zdrowia.

W SportsMedic odpowiedzialny za sprawne funkcjonowanie i budowanie wizerunku placówki oraz wyznaczanie nowych kierunków rozwoju Centrum. Ponadto do jego obowiązków należy pozyskiwanie i rozbudowa struktury kadry oraz budowanie relacji biznesowych i partnerskich w zakresie współpracy z innymi podmiotami.

Kajetan Maćkowiak

Właściciel

Kajetan Maćkowiak to właściciel Sports Medic, który posiada wieloletnie doświadczenie w rozwijaniu branży startupowej we Wrocławiu.

Doświadczenie zawodowe pozwala mu na efektywne rozwijanie biznesu oraz zarządzanie działaniami marketingowymi. Były koszykarz i pasjonat sportu, który swoją wiedzę i zdobyte na parkiecie doświadczenie przekuwa w realizowane na bieżąco sukcesy grupy kapitałowej Praise Group.